Leo LitFin Intelligence inafanya tathmini ya majalada ya mikopo ya kilimo kwa wakopeshaji wa Tanzania. Sehemu nyingine bado zinajengwa.
Ili kusoma vizuri jalada la mkopo wa kilimo, mkopeshaji anahitaji mtu mmoja mwenye uzoefu wa kilimo na wa kamati ya mikopo. Maafisa wenye uzoefu wa aina zote mbili si wengi, na mkopeshaji hawezi kumudu kupeleka kila jalada kwa wachache walio nao.
Mifuko ya dhamana, mikopo ya vikundi na stakabadhi za ghala vipo ili kupunguza hatari ya kuwakopesha wakulima. Kila kimoja kilianzishwa peke yake, na huona sehemu yake tu ya mkopo wa mkulima. Tunajenga namna ya kuziunganisha sehemu hizo katika jalada moja. Tulianza na mkopeshaji, kwa sababu huko ndiko fedha zilipo.
Namna tunavyosoma jalada inatokana na walezi wetu wawili. Anderson, ambaye kazi yake yote imekuwa ya benki na mikopo, alitufundisha kuuliza kama mkopaji anaweza kulipa. Kutoka kwa Aloys, ambaye ametumia maisha yake ya kazi katika uzalishaji wa kilimo, tulijifunza kuuliza kama shamba au banda la kuku linalopewa mkopo litazalisha. Jalada la kilimo linahitaji majibu ya maswali yote mawili.
Mahali timu ilipo.
George na David wanaijenga huduma. Anderson na Aloys wanaleta uzoefu wa mikopo na wa kilimo ambao ndio msingi wa huduma hii.
Wote wawili wametumia maisha yao ya kazi katika kilimo cha Tanzania: Anderson akitoa mikopo kama mwanabenki, na Aloys akizalisha. Pia ni wawekezaji katika kampuni.

Mwanzilishi Mwenza na Afisa Mtendaji Mkuu
George ndiye mwanzilishi wa kiufundi wa LitFin Intelligence, na alilijenga jukwaa hili kuanzia mwanzo hadi mwisho. Kabla ya LitFin Intelligence alifanya kazi ya uhandisi kwa zaidi ya miaka saba katika Finimize, nchini Uingereza.
Ana shahada ya kwanza ya Fedha kutoka Chuo Kikuu cha Minerva, na yupo Dar es Salaam.

Mwanzilishi Mwenza na Afisa Mkuu wa Uendeshaji
David anaongoza utafiti, data na kazi za shambani katika LitFin Intelligence. Ujuzi wake ni uchambuzi wa data na wa biashara, na alizungumza kuhusu faragha ya data katika Fintech Festival Tanzania 2025.
Ana shahada ya kwanza, BSc (Hons), ya Mifumo ya Taarifa kutoka Chuo Kikuu cha Sunway, Malaysia, na yupo Dar es Salaam.

Mlezi na Mwekezaji
Anderson alifanya kazi ya benki kwa miaka 29 katika mojawapo ya benki kubwa zaidi Tanzania, miaka 17 kati ya hiyo akiwa Mkurugenzi wa Mikopo na Katibu wa Kamati ya Mikopo ya Bodi. Aliratibu mpango wa kikanda wa kupunguza hatari ya mikopo ya kilimo kwa wakulima wadogo katika nchi nne za Afrika.
Alisomea kilimo katika Chuo Kikuu cha Kilimo cha Sokoine, na ana MBA katika fedha.
Mlezi na Mwekezaji
Aloys amefanya kazi katika uzalishaji wa kilimo kwa miongo minne. Amezisaidia kampuni kubwa za sekta mbalimbali, hasa ufugaji wa kuku, kuanzisha mifumo yao ya uzalishaji Tanzania, na amewafundisha wakulima tangu wanapopanda kwa mara ya kwanza hadi wanapozalisha kibiashara.
Alisomea kilimo katika Chuo Kikuu cha Kilimo cha Sokoine.
Tathmini ya mkopo, uchambuzi wa uwezo wa kulipa na wa hatari, kwenye majalada ya mikopo ya kilimo ya wakopeshaji.
Mwikila, Mshauri Mkuu wa Kilimo na Fedha wa AI katika LitFin Intelligence, anasoma jalada zima, hata kurasa zilizopigwa picha kwa simu, anauliza maswali ambayo jalada linaibua, na anaandika tathmini inayosomwa na kamati ya mikopo. Kurasa ambazo hakuweza kuzisoma anazitaja.
Tunafanya yote mawili kwenye jalada lilelile, na kila namba inaonyesha ilikotoka.
Imejaribiwa kwenye majalada ya kilimo pamoja na maafisa wa mkopeshaji mkubwa wa kilimo mwenye nafasi kubwa katika kupunguza hatari ya mikopo ya kilimo Tanzania. Hatumtaji mkopeshaji huyo kwa jina.
Data ya kila taasisi inatunzwa peke yake na imesimbwa, na tunaishughulikia chini ya Sheria ya Ulinzi wa Taarifa Binafsi ya Tanzania. Ukurasa wetu wa ulinzi wa data unaeleza inachakatwa wapi.
Tunataka mkopeshaji aweze kuwaona wadau wote wa mkopo wa mkulima, pamoja na kilichokaguliwa kwa kila mmoja. Haya yote bado yanajengwa, na hakuna kilicho tayari.
Tathmini moja kwa wadau wote wa mnyororo wa thamani: wakulima, muuzaji wa pembejeo, mnunuzi na mkopeshaji.
Msaada kwa wakulima wanaotaka kuunda kikundi ambacho mkopeshaji anaweza kukikopesha, huku mkopeshaji akiendelea kumwona kila mwanachama.
Wataalamu wa kilimo wa vijijini watawashauri wakulima na kukagua shamba, pembejeo na mazao yanayowasilishwa, wakifanya kazi na Mwikila.
Mwikila atawasaidia pia mkulima, mnunuzi, mtoa bima na mdhamini, kila mmoja kwa lugha yake na katika kazi yake mwenyewe.
Kuufuatilia mkopo msimu wote, tangu kupanda hadi kuvuna, ili tatizo lionekane wakati bado kuna muda wa kuchukua hatua.
Nchi nyingine za Afrika Mashariki zitafuata baada ya Tanzania, kila moja kwa kuzingatia sheria zake na kilimo chake. Kwa sasa huu ni mpango tu.
Kama unawakopesha wakulima, unaendesha mradi unaowahudumia au unajenga teknolojia, na ungependa kusaidia kuunganisha nyenzo ambazo Tanzania tayari inazo, tuandikie.
Mambo manne tunayoyashikilia katika kila tunachojenga.
Mikopo ya mnyororo wa thamani na mikopo ya vikundi ilibuniwa kwa ajili ya wakulima wadogo. Tunafanya kazi ili mikopo hiyo iwafikie.
Mwikila anasoma jalada na kueleza kila hitimisho lake. Uamuzi wa kukopesha ni wa maafisa wa mkopeshaji na kamati yake ya mikopo.
Tunahifadhi kumbukumbu za fedha za watu wengine, kwa hiyo kuzilinda kulikuwa sehemu ya mpango tangu mwanzo.
Tunaanza na jinsi mikopo inavyotolewa Tanzania, kwa kanuni zake, kwa mazao yake na misimu yake.
Kama unawakopesha wakulima, unatoa bima au dhamana kwa mikopo yao, unanunua mazao yao au unawashauri shambani, tutakueleza tunachoweza kukufanyia leo.