Tathmini inayosomwa na kamati yako ya mikopo.

Waraka

Uchambuzi anaoufanyia kazi afisa wako unaandikwa kama waraka unaopelekwa kwa kamati yako ya mikopo.

Afisa wako anaufanyia kazi uchambuzi kwenye skrini, katika paneli. Waraka unaueleza uchambuzi huo, kuanzia muhtasari wa mwanzo hadi pendekezo ambalo kamati yako hulijadili. Kama kamati yako hutumia vigezo vitano vya mkopo, waraka unaweza kupangwa kwa vigezo hivyo.

Paneli ndipo kazi inapofanyika, na waraka ndio unaoondoka mezani kwa afisa. Vyote viwili vinaonyesha uchambuzi uleule, kwa hiyo hakuna cha kuoanisha.

Unaweza kupakua waraka katika muundo anaouhitaji kila anayeupokea: nakala ya kamati, nakala ya afisa kwa ajili ya jalada na nakala ya mtu aliye nje ya taasisi yako mara chache huwa sawa. Kama kamati yako ina mpangilio wake wa waraka, pakua waraka huu kisha uhamishie sehemu zake kwenye mpangilio huo.

• Uzoefu ulioujenga waraka huu

Chanzo cha takwimu

Kila takwimu inaonyesha ilikotoka.

Kila takwimu imesomwa kwenye hati iliyotajwa, au imekokotolewa kutoka takwimu zilizoonyeshwa, au imeandikwa wazi kuwa ni dhana.

Sentensi isiyo na chanzo haiingii kwenye waraka. Mjumbe wa kamati anaweza kuweka kidole kwenye mstari wowote na kukuta chanzo kimeandikwa kando yake, bila afisa aliyeuandika kulazimika kukitafuta baadaye.

Tathmini inatumia tu kurasa zilizoweza kusomwa.

• Jinsi jalada linavyosomwa

Uhakika

Kipimo cha uhakika kinapima ukamilifu wa ushahidi.

Ndiyo takwimu pekee ambayo tathmini inatoa kuhusu kazi yake yenyewe.

Hakuna kingine kinachoingia ndani yake, kwa hiyo jalada lilelile hutoa kipimo kilekile kwa mkopeshaji yeyote, siku yoyote.

Kinaonyesha sehemu ya uchambuzi inayoungwa mkono na ushahidi, na sehemu iliyobaki wazi kwa sababu ya mapengo kwenye jalada. Hakisemi chochote kuhusu mkopaji wala mkopo, na hakibadiliki kulingana na hitimisho.

Ukurasa wetu wa mambo tusiyoyafanya unaorodhesha yale ambayo tathmini haisemi kamwe kuhusu mkopaji.

Hatari

Kila uwiano unaonyesha unafuata tafsiri ya nani.

Maafisa wawili wanaokokotoa uwiano uleule wa uwezo wa kulipa deni kwa mkopaji yuleyule wanaweza kupata namba tofauti: mmoja aliweka deni ambalo mwenzake hakuliweka, alianzia mstari tofauti, au aliangalia kipindi tofauti cha nyuma. Wote wawili walifuata tafsiri fulani; jalada halikusema ipi ndiyo inayotumika.

Kwa hiyo waraka unaitaja tafsiri hiyo. Mkataba wa mkopo ukitoa tafsiri ya masharti, tafsiri hiyo ndiyo hutumika na hunukuliwa. Usipoitoa, uwiano bado hukokotolewa, na tafsiri iliyotumika huandikwa kuwa ni dhana. Viwango vya masharti ya mkataba hushughulikiwa vivyo hivyo.

Katika hali moja hatutoi namba yoyote: jalada linaonyesha mkopo uliopo, lakini hakuna kinachosema kama unapaswa kuhesabiwa kwenye uwiano. Ukiuhesabu unapata jibu moja, usipouhesabu unapata jingine tofauti sana, na kukisia kungeweza kutoa namba yenye makosa inayoonekana sahihi. Kwa hiyo tunauacha uwiano huo bila namba, ili afisa wako achunguze kama mkopo huo unapaswa kuhesabiwa.

Majina ya pande zote za mkopo hulinganishwa na orodha zilizochapishwa za vikwazo na za watu wenye nyadhifa za kisiasa, na nakala zetu za orodha hizo husasishwa kwa ratiba maalum. Jina likilingana, afisa wako ndiye anayeamua maana yake; sisi hatutoi hitimisho lolote.

Fedha za tabianchi

Tathmini ya fedha za tabianchi huanza kama tathmini ya kawaida.

Tunasoma ushahidi uleule na kuuliza swali lilelile: je, mkopaji anaweza na yuko tayari kulipa? Kisha tunaongeza ukaguzi wa ustahiki, ukaguzi wa athari za kimazingira na kijamii, hoja ya nyongeza halisi na mpango wa matokeo.

Tunafanya kazi hii kwa Kiswahili au Kiingereza, tukifuata maandiko yaliyochapishwa. Vigezo vya uwekezaji vinavyochapishwa na mifuko ya kimataifa ya tabianchi tunavipitia kimoja kimoja: uwezo wa kuleta matokeo, uwezo wa kubadilisha mwelekeo, mchango kwa maendeleo endelevu, mahitaji ya mpokeaji, umiliki wa nchi (ikiwemo barua ya kutokuwa na pingamizi kutoka mamlaka teule ya taifa), na ufanisi na tija. Pia tunafuata viwango vya utendaji wa kimazingira na kijamii vinavyotumika katika ukaguzi wa athari hizo, yale yaliyochapishwa kuhusu hoja ya tabianchi na nyongeza halisi, na kanuni na mfumo wa uainishaji wa mikopo ya kijani vilivyochapishwa.

Tunavijua vigezo hivi kutokana na maandiko yaliyochapishwa. LitFin Intelligence haina uhusiano wowote na taasisi zinazovichapisha.

• Tusichodai

Kinachofuata

Mambo ambayo afisa wako anaweza kuyafanya na jalada ambalo halijakamilika.

Kila hatua huandikwa kabla ya kutumwa, hivyo hakuna swali linalopotea.

Afisa huona kila ujumbe umefikia wapi.

Kwa ujumbe ambao bado haujatumwa, afisa huambiwa kama hatua inayofuata ni yake au inashughulikiwa kwa niaba yake.

Matokeo

Uamuzi wako unarudi kwa aliyeleta jalada.

Jalada likikufikia kupitia muunganisho wenye saini ya kidijitali kutoka mfumo ulioliandaa, uamuzi wako hurudi kwenye mfumo huo kama mojawapo ya matokeo matano: umeidhinishwa, umeidhinishwa kwa masharti, umekataliwa, umeondolewa au umepelekwa kwenye kamati. Tunatumia matokeo haya matano tu ili kila uamuzi uhesabiwe kwa namna ileile.

Kama mfumo huo bado haujaandaliwa kuyapokea, matokeo huhifadhiwa na kuonyeshwa kuwa yanasubiri, kisha hutumwa pale yatakapoweza kupokelewa.

Unaweza kuona majalada yaliyo wazi, yaliyofungwa au yaliyorudishwa, na maamuzi yaliyoandikwa hapa lakini hayakumfikia aliyeleta jalada.

Uamuzi unabaki kwako na kwa kamati yako.